مرگ

آخرین به‌روزرسانی: · Pedram Dadgar

روان‌شناختی (فروید)

مرگ در خواب به‌ندرت مرگِ تحت‌اللفظی را می‌رساند، بلکه پایانِ مرحله‌ای از زندگی، نقشی یا تصویری کهنه از خویشتن است که باید کنار گذاشته شود. گاه نیز آرزویی دوسویه نسبت به کسی نزدیک در آن نهفته است که «منِ» بیدار توان اقرارش را ندارد.

تعبیر شرقی

در تعبیر ابن‌سیرین، مرگ بیشتر نه مصیبت، بلکه دگرگونی خوانده می‌شود: کسی که در خواب می‌میرد و دوباره زنده می‌شود، نویدِ عمرِ دراز، توبه و بهبودِ حال می‌گیرد. دیدنِ مرگِ آرامِ خویش نیز می‌تواند نشانه‌ی ازدواجی نزدیک، سفری یا چرخشی بنیادین در زندگی باشد.

عامیانه (خوابنامه)

بنا بر باور عامیانهٔ کهن، مرگ در خواب به ضدّ خود برمی‌گردد: هرکه مرگ را ببیند، عمرِ دراز و تندرستی نصیبش می‌شود، چون پیران می‌گفتند خواب دروغ می‌گوید. مرگِ خویش را به خواب دیدن نشانهٔ آن است که بخت می‌گردد و روزگارِ سختی به پایان می‌رسد. و اگر مرگِ دیگری را ببینی، در زبان مردم گویند که حالِ همان کس به‌زودی بهتر خواهد شد.

سناریوهای پرتکرار خواب

دیدن مرگ خود

دیدن مرگ خود در تعبیر ابن سیرین غالباً نه شومی بلکه دگرگونی است: کسی که می‌میرد اما دفن نمی‌شود، اغلب به عمر دراز یا آغازی نو تعبیر می‌شود. از نظر روانی، خودانگارهٔ کهنه یا نقشی که از آن فراتر رفته‌ای در حال مردن است. این پایان یک فصل است که جا برای فصلی تازه می‌گشاید.

مرگ خویشاوندی که زنده است

دیدن مرگ خویشاوندی که هنوز زنده است تقریباً هرگز تعبیر تحت‌اللفظی ندارد؛ سنت اغلب آن را برعکس به عمر دراز همان شخص تعبیر می‌کند. از نظر روانی، رابطهٔ تو با او در حال دگرگونی است؛ الگویی کهنه از وابستگی، اقتدار یا نزدیکی به پایان می‌رسد. اغلب نه آن شخص، بلکه نقشی که در درون تو دارد می‌میرد.

زنده شدن دوباره پس از مرگ

مردن در خواب و سپس زنده شدن دوباره در سنت نشانه‌ای نیرومند از امید است: توبه، یک نقطهٔ عطف، بهبود پس از بیماری یا بازگشت از دورانی تاریک. از نظر روانی این تصویر تولد دوباره است؛ بخشی از تو که گم‌شده می‌نمود، نوشده بازمی‌گردد. این نشانهٔ پشت سر گذاشتن بحران و آغازی نو از نیروی خویش است.

سخن گفتن با یک مرده

سخن گفتن با کسی که از پیش مرده است در سنت اغلب جدی گرفته می‌شود: سخنانش می‌تواند تسلی، هشدار یا اندرزی راستین در بر داشته باشد، و آنچه می‌طلبد یادآوری‌ای برای زندگان خوانده می‌شود. از نظر روانی، تو به بخشی درونی، میراثی یا احساساتی ناتمام صدا می‌دهی. این اغلب لحظه‌ای است که سوگ، آخرین گفت‌وگوی ضروری خود را انجام می‌دهد.

مرگ و خطر

این نشانه در هنرهای دیگرِ فال

تعبیر خواب برای خودکاوی و سرگرمی است – تشخیص پزشکی یا روان‌شناختی نیست.